Dipje of depri?

Stap je bed uit!

De wekker haalt Max uit een onrustige droom. Met een zucht drukt hij het snooze-knopje nog een keer in en trekt daarna het dekbed zo ver mogelijk over zijn hoofd. Opstaan? Vandaag is typisch zo'n dag waarop het beter is om diep weg te kruipen in bed en niet tevoorschijn te komen. Hij zou niet weten waar hij de energie vandaan moet halen om de dag door te komen.

Onder aan de trap klinkt gestommel. ‘Max, ben je er al uit?', hoort hij zijn moeder vragen. ‘Ik ga er zo vandoor, hoor. Vergeet je niet dat je na school een afspraak bij de tandarts hebt?' De voordeur valt in het slot. Max denkt niet aan opstaan. Hij is moe, alleen maar moe. En wat moet hij eigenlijk op school? Hij haalt er slechte cijfers en voelt zich er vaak alleen sinds zijn beste vriend is verhuisd. Het lijkt wel alsof er geen leuke dingen meer gebeuren in zijn leven.



Een dag waarop je liever in bed blijft liggen, bijna iedereen kent dat wel. Bijvoorbeeld als er een moeilijk proefwerk op de planning staat. Of als je een presentatie moet houden voor je hele klas. Ook als je iets verdrietigs hebt meegemaakt, kun je je erg somber voelen. Het lijkt op die momenten soms wel alsof je geen energie meer hebt voor de dingen die je normaal doet. Alles is je teveel. Je ziet er als een berg tegenop om de gewone, dagelijkse dingen te doen. Meestal gaat zo'n dipje na een paar dagen vanzelf weer over. En troost je: iedereen heeft er wel eens last van.

Maar wat als die donkere wolk niet over trekt en je meer dan een paar dagen last blijft houden van sombere gedachten? Dan kan het dipje een depressie worden. In Nederland heeft drie tot acht procent van de jongeren tussen de twaalf en achttien jaar er wel eens mee te maken. Als je er last van hebt, ben je dus niet de enige!

Somber en neerslachtig
Hoe iemand die depressief is zich dan voelt? Heel normale en makkelijke dingen ziet hij niet meer zitten. Het is hem al snel teveel. Hij voelt zich somber en neerslachtig en heeft weinig energie, of juist superveel. Ook voelt een depressief iemand zich vaak waardeloos of schuldig. Het is toch helemaal niet leuk om met een somber iemand op te trekken? Verder voelt hij zich meestal extreem moe, of ligt juist nachtenlang wakker. Nog iets waaraan je een depressie bij iemand kunt herkennen, is hoeveel hij eet. Het kan zijn dat iemand met een dip veel meer of juist veel minder gaat eten dan hij altijd deed.

Sommige jongeren hebben vaker last van sombere gevoelens dan andere. Het kan zijn dat er in je familie meer mensen last van hebben, of dat er in je omgeving dingen gebeuren die moeilijk zijn. Ook een ingrijpende gebeurtenis of het verlies van iemand die je dierbaar is, kan zorgen voor depressieve gevoelens.

Praten
Als je met een dip blijft rondlopen, kan het steeds erger worden. Het is daarom goed om met iemand die je vertrouwt te praten over wat je dwarszit. Dat kunnen je ouders zijn, maar ook een mentor op school, of de leiding van de club. Wanneer je sombere stemming echt niet overgaat na een tijdje, kunnen zij je helpen om hulp te zoeken. Het is misschien moeilijk om je gevoelens met iemand te delen, maar het kan je helpen om alles goed op een rijtje te zetten. Op deze manier krijg je een beter beeld van je eigen gevoelens en van de situatie.

Bewegen helpt
Wanneer je je somber voelt, lijkt alleen zijn vaak een goede oplossing. Anderen hebben toch niets aan jou en zullen je vast niet aardig vinden, denk je. Toch is het belangrijk om juist als je in een dip zit, af te blijven spreken met vrienden. Ga leuke dingen doen, al heb je er misschien niet echt veel zin in. Denk bijvoorbeeld aan winkelen of muziek maken met je vrienden, je hobby uitoefenen of naar de jeugdclub gaan. Daarnaast helpt bewegen goed om sombere gevoelens onder controle te krijgen. Probeer iedere dag een stukje te skeeleren, te fietsen of te lopen. Daarnaast kun je één of twee keer per week fanatiek sporten. Blijf in ieder geval niet het grootste deel van de dag in bed liggen en gooi je dag-nachtritme niet overhoop.

Het kan zo lijken dat er bij jou geen leuke dingen meer gebeuren. Probeer te bedenken welke dingen er wel goed gaan en schrijf ze op een lijstje. Als je erop let, zul je zelf merken dat er echt positieve dingen gebeuren. Niet álles loopt mis!

Max besluit uiteindelijk toch maar uit bed te komen. Beneden ziet hij dat zijn moeder al een lunchpakket voor hem klaargemaakt heeft. Gelukkig, dat scheelt weer tijd! Ernaast ligt zijn mobiel. Sms'je ontvangen. ‘Hey Max, ga je vanavond mee zwemmen? Luc.' Max glimlacht. Misschien wordt dit tóch nog een leuke dag.

Ellen Schuit-de Kruijf
Spirit 2, Jaargang 2008/2009

 

 

|