Plezier op school!

Met knikkende knieën naar de brugklas?

Ben jij na de zomervakantie naar de middelbare school gegaan? Dan mag je jezelf nu een echte ‘brugger' noemen! Misschien heb je ernaar uitgekeken om naar of misschien heb je er tegenop gezien. Nieuwe leraren, nieuwe vakken, nieuwe klasgenoten, veel nieuwe boeken...

Ik denk dat iedere tiener, als je hem of haar diep in het hart kijkt, best zenuwachtig is om op de middelbare school te starten. Dat is oké en heel normaal eigenlijk. Maar wat als je er echt tegenop ziet? Voor die tieners is een cursus ontwikkeld, bedoeld als steuntje in de rug.

Zelfvertrouwen
Jenneke Hoekzema geeft deze cursus, die ‘Plezier op school' heet. ‘De cursus is bedoeld voor jongeren die naar de brugklas gaan', vertelt Jenneke. ‘Er zijn jongeren die het moeilijk vinden om voor zichzelf op te komen, die niet zoveel zelfvertrouwen hebben. Dit kan komen doordat ze op de basisschool gepest zijn. Dan is het erg spannend om in een nieuwe klas te starten. Zou het daar weer zo zijn als in je oude klas? Er zijn ook jongeren die veel ruzie maken, vaak zonder dat ze dat willen. Of jongeren die erg verlegen zijn. De stap naar de middelbare school is voor deze jongeren extra spannend. De cursus is bedoeld om jongeren te helpen om met plezier en zelfvertrouwen naar hun nieuwe school te gaan.'

In de cursus is veel aandacht voor het verband tussen je gedachten, je gevoelens en dat wat je doet (je gedrag). Het is goed om hier iets meer over te weten. Een voorbeeld: je gaat naar een nieuwe school. Je denkt: ‘Ik vind dit niet leuk, dit gaat me niet lukken.' Of: ‘Ze vinden me vast stom.' Door die negatieve gedachten voel je je onzeker. Dit beïnvloedt je gedrag: de onzekerheid geeft je een afwachtende houding, je probeert jezelf ‘onzichtbaar' te maken. Anderen merken die houding op, je straalt eigenlijk uit: laat mij maar met rust. Het gevolg hiervan is dat je vaak alleen staat.
Je kunt het ook anders doen. Je gaat naar een nieuwe school. Je denkt: ‘Dit vind ik spannend, maar wél leuk!' Je krijgt daar een prettig gevoel bij. Dat straal je uit. Vervolgens zul je merken dat je makkelijker contact maakt. En dat zorgt er weer voor dat je meer zelfvertrouwen krijgt. In de cursus leren jongeren dat je een negatieve cirkel kunt ombuigen naar een positieve door anders te leren denken. Zo kun je er zelf voor zorgen dat het op school leuker wordt.

Vervelende kinderen
Klinkt goed, maar een beetje ingewikkeld. Hoe kun je negatieve gedachten omzetten in positieve?
Jenneke: ‘Je hebt twee soorten gedachten: helpende gedachten en niet-helpende gedachten. Helpende gedachten helpen je om je beter te voelen in een situatie. Bijvoorbeeld: ik vind een nieuwe school spannend, maar het zal me best lukken en ik vind vast iemand die ik aardig vind.
Een niet-helpende gedachte is bijvoorbeeld: wat vreselijk die nieuwe school, misschien zitten er allemaal vervelende kinderen in mijn klas die me gaan pesten.'

Tips om niet-helpende gedachten om te zetten naar helpende gedachten

Je kunt niet-helpende gedachten herkennen, ze zijn namelijk nooit helemaal waar. Jij denkt dat niemand jou aardig vindt, maar of dat echt waar is weet je niet.

1. Let goed op wat je denkt als jij je niet prettig voelt.
2. Schrijf die gedachten op.
3. Probeer zoveel mogelijk helpende gedachten te bedenken.
4. Richt je op die helpende gedachten.
5. Neem het besluit: ik wil mezelf niet de put in denken.
6. Oefen dat vaak!

Wat leer je nog meer op de cursus?
‘Er is aandacht voor je houding. Die is erg belangrijk. Wat straal je uit? Verder doen we veel rollenspelen. Je leert dan hoe je een gesprek voert, hoe je jezelf voorstelt, hoe je je mening geeft en hoe je omgaat met kritiek. Verder krijgen jongeren tips om te ontspannen, want spanning kan je behoorlijk in de weg zitten.'

Wat is je belangrijkste tip voor brugklassers die het niet makkelijk vinden op de middelbare school?
‘Allereerst is het goed om te weten dat het niet gek is om er tegenop te zien om naar de middelbare school te gaan. Een beetje spanning hoort erbij. Iedereen die aan iets nieuws begint, zal spanning voelen. Je hebt een beetje spanning nodig om alert te zijn of om iets te overwinnen wat je eng vindt. Maar als de spanning te hoog oploopt en je in de weg gaat zitten, kun je er beter iets mee doen.
Vraag hulp bij je ouders of een clubleider. Kijk niet alleen naar de dingen die verkeerd gaan, let vooral op de lichtpuntjes, de dingen die wel goed gaan. Trek je niet terug in jezelf, want dan heb je geen oog meer voor de mensen om je heen die je misschien wel willen helpen. Tenslotte mag je weten dat God jou gemaakt heeft met je eigen talenten en mogelijkheden. Voor Hem ben je van grote waarde!'

Jenneke Hoekzema is psycholoog en gedragstherapeut bij Eleos. Dit is een christelijke organisatie die jongeren met psychische problemen helpt. Jenneke geeft de cursus ‘Plezier op school'. Deze cursus heeft plaats gevonden in de laatste week van de schoolvakanties. Je kunt je dus niet meer inschrijven, maar wil je meer informatie, kijk dan op www.mindguide.nl. Dat is de jongerensite van Eleos. Je kunt daar ook je eigen vraag stellen, die dan door een hulpverlener wordt beantwoord.

Nelly Timmerman
Spirit 1, Jaargang 2008/2009

 

 

|