| mail dit artikel | print deze pagina | |
Tieners: 'Under construction'
Verschenen in Dichtbij 17.2, december 2008
‘Wacht maar tot ze tiener zijn….!’ Ouders van tieners voelen nogal eens de behoefte op deze bijna dreigende manier ouders van jonge kinderen te waarschuwen voor wat hen nog boven het hoofd hangt. En zo proberen jonge ouders met volle teugen te genieten van de tijd dat hun kinderen nog lief en bereikbaar zijn… in angstige afwachting van het moment dat ze gaan puberen.
De manier waarop veel ouders hun tieners opvoeden, kun je het best omschrijven als ‘pappen en nathouden’. Tenslotte zijn de tieners ‘wegens interne verbouwing gesloten’ en kun je niets anders doen dan kaders stellen en regels geven. …in de hoop dat ze weer aanspreekbaar zijn tegen de tijd dat ze zestien of zeventien jaar zijn. De gedachte is dat je kinderen tot hun twaalfde vooral moet opvoeden en dat je, als ze tiener zijn, weinig meer kunt investeren. Je wordt geconfronteerd met het resultaat van de opvoeding en je staat erbij en kijkt ernaar, meer niet.
Er zit wel iets waars in deze gedachte. De kinderleeftijd is zeker heel belangrijk voor de opvoeding en de effecten hiervan ga je inderdaad zien in de tienerleeftijd. Maar het is funest voor tieners om hen juist in deze leeftijd over te laten aan hun eigen onzekerheid en hormonenstorm en daar niet in te investeren. Ze hebben hun ouders keihard nodig!
Bovendien gaan juist tieners voor radicale geloofskeuzes en geloofsgehoorzaamheid. Maar daarvoor is het wel nodig dat je hen uitdaagt en stimuleert. En dat je hen het gevoel geeft dat je ze serieus neemt en in ze gelooft.
→ Op welke manier daag jij je tiener(s) uit en neem je hen echt serieus?
Uitdagende identiteit
Juist in de tienerleeftijd moet je als opvoeder aanwezig zijn in het leven en in de leefwereld van je kinderen. Dit vraagt alleen wel om een andere manier van opvoeden. Niet omdat ‘die pubers zo moeilijk zijn’, maar omdat zij in een speciale ontwikkelingsfase zijn terechtgekomen. Een fase waarin de tiener op zoek moet naar zijn eigen identiteit, waarin zijn lichaam drastisch verandert en zijn hersenen een reorganisatie ondergaan. Soms lijkt de enige constante in hun leven de verandering te zijn. Geen wonder dat tieners ontzettend moe en prikkelbaar kunnen worden!
Als opvoeder kun je denken dat je tiener het allemaal doet om het jou zo moeilijk mogelijk te maken. Waarom reageert hij niet wat gemakkelijker en denkt hij niet wat meer met je mee?! Maar veel van het ‘lastige gedrag’ van tieners komt dus alleen maar voort uit de psychosociale ontwikkeling die ze doormaken. Begrip hebben voor hun situatie is dus een veel betere reactie dan je ‘persoonlijk aangevallen’ voelen.
Juist op momenten dat tieners alles wat jou heilig is ter discussie stellen en hun soms ongezouten mening geven over kerk en geloof, word je getest. Want achter deze vragen klinkt de zoektocht naar hun eigen identiteit: wie mag ik zijn, wat kan ik geloven? Daarvoor hebben ze jou als opvoeder nodig. Je tiener toetst je: of je zelf wel gelooft in wat je zegt, of je betrouwbaar bent en of je gelooft dat God betrouwbaar is.
→ Mogen tieners zich aan je schuren om zichzelf te ontdekken? Hoe kun je hen hiervoor de ruimte bieden?
Spiegels
Het aantal uren dat tieners voor de spiegel staan is enorm. En dat beeld geeft nou precies weer waar je rol en verantwoordelijkheid als opvoeder ligt. Tieners gebruiken opvoeders als ‘spiegels’ waarin zij zichzelf spiegelen: zo ontdekken zij wat wel en niet kan en wordt hun identiteit gevormd.
Als ‘tienerouder’ heb je een prachtige taak: wees een spiegel in het leven van je tiener. Hij heeft je nodig!
→ Ben je beschikbaar als spiegel, ook als het gaat om gebieden waarbij jij je niet zo gemakkelijk voelt?
Door: Wout Schonewille.
Eerder gepubliceerd in: Dichtbij - voor christenen met hart voor jongeren. Nummer 17.2, december 2008.
Overname van (delen van) dit artikel is toegestaan, mits met bronvermelding.
