Een goed voorbeeld... zegt meer dan duizend woorden!

Verschenen in Dichtbij 17.4, mei 2009

Misschien ben je je er niet zo van bewust, maar geloofsopvoeding vindt de hele dag door plaats. Het bestaat uit veel meer dan bidden, bijbellezen en naar de kerk gaan. Want juist in de alledaagse dingen in je gezin laat je je kinderen zien Wie God is en dat je in je leven Jezus wilt volgen. Al gebruik je elke dag duizend prachtige woorden waarin je omschrijft wie Jezus (voor je) is, als je het niet in je gewone leven laat zien, heeft het voor kinderen nauwelijks betekenis.

Je bent een voorbeeld
In Deuteronomium 6 geeft God het volk Israël de opdracht hun kinderen de hele dag door over de grote daden van God te vertellen: onderweg, voor het slapen gaan en bij het opstaan. Het moet (mag!) de kinderen voortdurend worden ingeprent. Dat lijkt misschien een hele opdracht, maar… eigenlijk doe je dat al. In de manier waarop je met hen omgaat, over mensen praat, voor mensen zorgt. Jij bent een voorbeeld voor je kinderen, een levend evangelie. Door jou heen zien ze wie God (voor jou) is en leren ze wat het betekent om Jezus te volgen.

Een veelomvattende verantwoordelijkheid dus, dat vader en moeder zijn! Gelukkig stuurt God vaders en moeders niet met een kluitje het riet in. Door heel de Bijbel heen proef je hoe God met Zijn kinderen omgaat. Dat mag voor ouders een voorbeeld zijn hoe zij met hun kinderen omgaan.

Onvoorwaardelijke liefde
Een duidelijk voorbeeld van Gods omgang met Zijn kinderen is Zijn onvoorwaardelijke liefde. Stel je voor dat je Zijn liefde zou moeten verdienen... Dat zou nooit lukken! En gelukkig hoeft dat ook niet. Je hoeft niet aan allerlei voorwaarden te voldoen, Hij houdt van je zoals je bent. Die onvoorwaardelijke liefde is ook heel belangrijk voor je kinderen: dat ze merken dat er iemand is die van hen houdt, altijd en in elke situatie.

Onvoorwaardelijke liefde is de basis waarop de (geloofs)opvoeding verder vorm kan krijgen. Als je niet van je kinderen houdt zoals ze zijn, maar ze wil veranderen tot het ideaalbeeld dat jij in je hoofd hebt, zullen je kinderen zich niet veilig voelen in hun gezin. Kinderen hebben het nodig te weten dat ze niet hoeven te presteren (goede cijfers halen, braaf de regels houden) om je liefde te ‘verdienen’. Daarom is het belangrijk dat je je kinderen steeds weer laat merken dat je van ze houdt, hoe ze ook zijn en wat ze ook doen. Ze moeten weten dat ze niet aan allerlei voorwaarden hoeven te voldoen voordat ze jouw liefde krijgen. En dat ze nooit je liefde verliezen als ze een fout maken.

Hester heeft vanmiddag flinke strijd gehad met haar vierjarige dochter Emma. Ze luisterde voor geen meter en spreidde al haar speelgoed uit over de vloer. Hester heeft Emma streng toegesproken. En… haar vervolgens meteen geknuffeld en gezegd: ‘Hé Emma, ik hou van je’. Zo wil Hester Emma laten merken dat haar liefde losstaat van het gedrag van haar dochter.

Acceptatie
Deze onvoorwaardelijke liefde heeft alles te maken met acceptatie. Soms vergeet je dat ook je kinderen een eigen persoonlijkheid hebben. Maar… God heeft hen als unieke wezentjes gemaakt. Net als jij hebben ze hun eigen karakter en mogen ze leren hun eigen keuzes te maken. Als je openstaat voor hun eigenheid en hen de ruimte geeft, kan een kind ontdekken wie hij mag zijn voor God en krijgt hij zelfvertrouwen. Dan hoeven kinderen geen leugentjes te verzinnen omdat ze bang zijn je teleur te stellen. En juist doordat je de eigen persoonlijkheid van je kinderen accepteert, zullen ze met moeilijke keuzes misschien ook eerder naar je toe komen. Want ze weten dat ze er mogen zijn, welke keuze ze ook maken. Niet dat ze nooit gecorrigeerd moeten worden (natuurlijk wel, God corrigeert Zijn kinderen ook!), maar niet met het gevolg dat ze jouw liefde kwijt kunnen raken.

Joël (8) neemt zelden vriendjes mee naar huis. Zijn moeder Anita vindt dat wel jammer, het zou wel eens goed zijn om wat vaker speelafspraken te maken. Z’n oudere broer Micha (10) heeft elke dag een afspraak… Maar Anita weet ook dat Joël juist behoefte heeft aan rust en tijd voor zichzelf, dus probeert ze hem niet te dwingen om met klasgenoten te spelen.

Vergeving
Op een plek waar meerdere mensen met elkaar samenleven in één huis, ontstaan natuurlijk wel eens wrijvingen of ruzies. Als je kind een grote mond geeft of de huisregels overtreedt, is een snauw snel gemaakt. Daardoor kun je al gauw in een negatieve spiraal van boosheid en straffen belanden. Terwijl je, juist omdat je jezelf vergeven weet door God, aan je kinderen mag laten zien hoe vergeving ‘werkt’ in de praktijk. Dus: praat op rustige, liefdevolle toon met je kind over wat hij verkeerd heeft gedaan, vraag of hij spijt heeft en vergeef hem. En laat door je daden merken dat het voorval echt vergeven en vergeten is; geef hem bijvoorbeeld een dikke knuffel. Verder is het sowieso beter (en gezelliger!) om het positieve gedrag van je kinderen te benadrukken. Want zó is ook onze God. Stel dat onze Vader in Zijn boosheid zou blijven hangen... Dat doet Hij niet! Hij vergeeft én vergeet onze fouten.

Tim is drie weken geleden veel te laat thuis gekomen. Zijn ouders waren ontzettend boos en gaven hem huisarrest. Als zijn huisarrest voorbij is, vraagt Tim aan zijn vader of hij weer naar een vriend mag. Hij denkt dat zijn vader wel weer over het late thuiskomen zal beginnen... Maar dat doet hij niet! Hij haalt geen oude koeien uit de sloot (‘en pas op dat je niet weer te laat bent!’), maar geeft Tim een nieuwe kans. Het incident is echt vergeven én vergeten.

Sfeer
Er zijn nog veel meer dingen waarin jij in de dagelijkse praktijk van je gezin kunt laten zien Wie God is: in de manier waarop je met elkaar communiceert, in het nakomen van je beloften, in het tijd nemen voor elkaar. Zo proeven de kinderen door de hele sfeer in het gezin hoe goed hun hemelse Vader is.

Een goede sfeer laat zich niet een-twee-drie afdwingen. Maar je kunt er wel aan werken. Door bijvoorbeeld de nadruk te leggen op de mooie, leuke dingen die er thuis gebeuren. Prijs je kinderen als ze hun broertjes of zusjes spontaan helpen. Stimuleer ze als ze vragen stellen over jouw geloof of de keuzes die je maakt.

Je gezin mag een vreugdevolle plaats zijn. Vier met elkaar dat je samen je geloof mag beleven. Verheug je af en toe gewoon in je kinderen als ze volkomen onschuldig hun huiswerk maken of in de tuin aan het kletsen zijn. God verheugt Zich ook in Zijn kinderen (Jesaja 62).

Gebakken lucht?
Misschien beklemt het je wel, de gedachte dat je zo’n groot voorbeeld voor je kinderen bent. God vraagt je gelukkig niet om een volmaakte opvoeder te zijn. Bovenstaand verhaal zou gebakken lucht zijn (alsof jij zómaar als God kan zijn), als je je kinderen niet in Gods handen legt en ze helemaal aan Hem toevertrouwt. Hij vraagt je allereerst Hem te volgen en op Hem te vertrouwen. Natuurlijk is een goede geloofsopvoeding belangrijk voor je kinderen. Je bent een belangrijk voorbeeld voor ze. En ja, je schiet tekort. Maar God rekent je niet af op je fouten. Hij vergeeft en wil je helpen, elke keer opnieuw. Zo mag je, in afhankelijkheid van Hem, je kinderen iets laten zien van Zijn geweldige genade.

Door: Cocky Drost.
Eerder gepubliceerd in: Dichtbij - voor christenen met hart voor jongeren. Nummer 17.4, mei 2009.
Overname van (delen van) dit artikel is toegestaan, mits met bronvermelding.

|
mail dit artikelprint deze pagina