| mail dit artikel | print deze pagina | |
Serie: 'Pastorale zorg voor de jeugd'
Pastorale zorg via het gezin
We komen steeds meer tot de ontdekking dat pastorale zorg voor jongeren vooral ook in het gezin gestalte moet krijgen. Meer aandacht voor het christelijk huwelijk en de geloofsopvoeding van kinderen in het gezin is indirect pastoraat aan de jeugd van de christelijke gemeente. Wij zijn van mening dat wat thuis scheef groeit of wordt nagelaten, in de kerk niet (of nauwelijks) kan worden goedgemaakt!
Huwelijksvoorbereiding
Uit een ‘herderlijk schrijven' van de Synode: ‘Wanneer hier aan een goede voorbereiding tot het huwelijk grote aandacht gegeven wordt, geschiedt dit in het besef, dat veel huwelijksellende voortkomt uit de meer dan oppervlakkige wijze, waarop dikwijls een huwelijk wordt begonnen.'
Iemand schreef: ‘Er wordt niet gemakkelijk gescheiden, maar wel gemakkelijk getrouwd.'
Hier is alle reden tot meer preventieve zorg.
Preventieve zorg in de praktijk
Plan in de gemeente jaarlijks een cyclus van drie tot vijf avonden over ‘Huwelijk in bijbels licht.'
Jongeren met trouwplannen en jonggehuwden worden heel persoonlijk hiervoor uitgenodigd.
Onderwerpen kunnen zijn:
- Bijbelse gegevens over het huwelijk
- Omgaan met spanningen
- De plaats van de man en de vrouw
- Seksualiteit in bijbels licht
- Aandacht voor communicatie
- Gezinsvorming.
De avonden kunnen heel afwisselende programmaonderdelen bevatten. Bijvoorbeeld:
- Samen luisteren naar de Bijbel
- Associëren op ‘Een goed huwelijk'
- Schrijf elkaar een brief en vertel daarin wat je van het huwelijk - en van de ander - verwacht
- Groepsgesprekken en tweegesprekken
- Lezen of luisteren naar wat anderen hebben geschreven over het huwelijk.
Naast deze gerichte toerustingsavonden voor jonge mensen in de maanden voor of kort na hun huwelijksdag is het ook erg belangrijk dat er op de ‘gewone' catechese voor oudere jongeren en tijdens de kerkdiensten aandacht is voor onderwerpen als: liefde, vriendschap, verkering, huwelijk, samenwonen, enz. Vanuit de gedachte ‘voorkomen is beter (ook gemakkelijker) dan genezen' lijkt ons meer aandacht voor jonge mensen met trouwplannen en/of voor hen die pas zijn getrouwd dringend gewenst.
Wie gaat dat doen?
In grotere gemeenten met meer predikanten is het heel goed mogelijk dat genoemde avonden centraal worden gehouden. Het kan dan jaarlijks wisselend door één van de predikanten worden verzorgd, maar het is ook heel goed denkbaar - gelet op de verscheidenheid van gaven - dat een bepaalde predikant deze taak op zich neemt. Bij kleinere gemeenten zou ook gedacht kunnen worden aan samenwerking binnen een ring. Misschien is het ook goed hierbij niet te automatisch alleen naar predikanten te kijken; ook (jeugd)ambtsdragers of gemeenteleden met specifieke gaven op dit terrein zouden dit heel goed kunnen verzorgen.
Doopcatechese
Ideeën voor de gemeente
Na bericht van geboorte ontvangen ouders een pastorale brief waarin, naast de hartelijke gelukwensen, ook wordt verteld wanneer de eerstvolgende doopdiensten worden gehouden. Hierbij wordt dan ook uiteengezet welke aandacht de kerkenraad wil besteden aan vragen en verantwoordelijkheden rond de doop.
Naast het bekende doopgesprek vinden er ook drie bezinningsavonden plaats over o.a.:
- Waarom laten we onze kinderen dopen?
- Bijbelse gegevens over kinderdoop en de relatie doop en gemeente
- Samen luisteren naar het doopformulier en een gesprek rond de doopvragen
- Wanneer en hoe kunnen we met peuters en kleuters ‘geloven thuis' vorm en inhoud geven?
Gespreksavonden voor (jonge) ouders
Aandacht en zorg voor huwelijk en gezin is - zeker in deze tijd - heel noodzakelijk. In sommige gemeenten roept men jaarlijks alle ouders die het jaar daarvoor een kind hebben laten dopen een avond bij elkaar. In andere gemeenten nodigt men ouders uit van vierjarige kinderen en spreekt dan ondermeer over het kiezen en gebruiken van een kinderbijbel. Steeds meer gemeenten organiseren gespreksavonden voor alle ouders rond het thema ‘Kind en geloof'. In alle gevallen is er sprake van begeleiding van ouders bij hun opdracht de doopbelofte concreet gestalte te geven in het leven van alle dag.
We denken bij gespreksavonden met ouders aan onderwerpen als:
- Opvoeden doe je niet alleen
- Welke kinderbijbel kiezen we?
- Praten met kinderen over God
- Een luisterend oor en tijd voor gesprek
- Bidden met kinderen
- Straffen, maar hoe?
- Bijbellezen met kinderen
- Wat ‘zien' kinderen van geloof?
- Kind en media
Rond deze onderwerpen is de laatste jaren heel wat geschreven. Bij de HGJB verschenen de boekjes: ‘Kinderen van God gegeven' en ‘Kinderen de weg wijzen' en ‘Als kleintjes groter worden'.
In de kerkdienst
In veel gemeenten blijkt het niet eenvoudig te zijn ouders op gespreksavonden te krijgen. Slechts een klein deel van hen die je wilt bereiken komt naar de gemeenteavond of avond voor jonge ouders. Je hoort dan vaak: ‘Juist die gemeenteleden met wie je hierover graag zou willen praten, zijn er niet.' Een goede mogelijkheid is daarom om ook bij bijvoorbeeld doopdiensten heel gericht en praktisch vanuit het Woord toerusting te geven over de taak die ouders hebben bij de geloofsoverdracht. Een korte samenvatting van de preek - met aandachtspunten voor gesprek thuis - kan dan bij de uitgang worden meegegeven. Wanneer over deze mogelijkheid goed wordt nagedacht, kan er heel gericht ondersteuning worden gegeven aan de gehele gemeente. Het voordeel is dat een bredere groep gemeenteleden wordt toegerust en gesprek daarover gemeentebreed wordt gestimuleerd. De ambtsdragers kunnen hierop heel goed inhaken bij het huisbezoek. Hierboven gaven we al aan dat het ook heel zinvol kan zijn bij het afspreken van het huisbezoek iets aan te reiken over geloofsopvoeding met de opmerking dat u ook hierover graag wil spreken bij het huisbezoek.
Handvatten voor gesprek
- Inventariseer samen in een gesprek welke (bijzondere) zorg er in uw gemeente voor (jonge) ouders is.
- Welke van de hierboven beschreven ideeën kunnen in uw gemeente een goede aanvulling betekenen op wat er al gebeurt?
- Maak een keuze voor het komend jaar en bespreek wie dit samen met de predikant verder zullen uitwerken en voorbereiden. (Denk hierbij ook even aan contact opnemen met gemeenten waar men hiermee al ervaringen heeft opgedaan.)
- Noteer wat wel belangrijk lijkt, maar volgend jaar opnieuw zal worden bekeken.
meer info
bestellen
